Türkiye’de freelance, danışmanlık, yazılım, tasarım veya benzer hizmet işleriyle kazanıyorsanız vergi tarafında 3 seçeneğiniz var. Bu rehberde her birinin maliyetini, avantaj-dezavantajını, ne zaman hangisinin tercih edilmesi gerektiğini sade Türkçeyle anlattık.
Türkiye’de Freelance Vergileme — 3 Yol
1. Şahıs Şirketi (Gerçek Usul Gelir Vergisi)
En yaygın yöntem. Vergi dairesinde “Şahıs İşletmesi” olarak kayıt olur, e-arşiv fatura kesersiniz, defter tutarsınız (genelde mali müşavir aracılığıyla), yıllık beyannamede gelir vergisi hesaplanır.
Avantajlar:
- KDV iadesi alabilirsiniz (hizmet ihracında özellikle değerli)
- Belgelendirilmiş gider düşülebilir (ofis kira, ekipman, yazılım abonelikleri)
- Profesyonel müşterilere fatura kesebilirsiniz (özellikle kurumsallar fatura ister)
- Yurtdışı müşterilere KDV’siz fatura mümkün
Dezavantajlar:
- Her ay Bağkur (4B) SGK zorunlu (aylık 4.500-5.500 TL bandında, 2026)
- Mali müşavir ücreti (aylık 1.500-3.500 TL)
- Defter ve beyanname yükümlülükleri (geç verirseniz ceza)
- KDV beyannamesi her ay zorunlu (yıllık değil)
Kime uygun? Aylık geliri 25.000 TL ve üzeri olan freelance’ler. Düzenli gelir varsa toplam maliyet (Bağkur + müşavir) gelirin %20-25’ini geçmemeli.
2. Stopajlı Serbest Meslek Geliri
Şirket açmadan müşterinin gider pusulası veya serbest meslek makbuzu kesmesi yöntemi. Müşteri sizden %20 stopaj keser, kalan tutarı size öder. Vergi dairesi nezdinde mükellef değilsiniz.
Avantajlar:
- Şirket açmaya gerek yok
- Bağkur yok (zaten başka yerde sigortalıysanız)
- Defter, beyanname yok (eğer yıllık gelir vergisi beyanname sınırını aşmıyorsa)
- Düşük maliyet — sadece %20 stopaj
- Müşavir gerek yok
Dezavantajlar:
- Sadece kurumsallarla çalışabilirsiniz (vergi mükellefi olan müşteriler)
- Fatura kesemezsiniz; müşteri kayıt yapar
- KDV alamazsınız
- Yurt dışı müşterilerle çalışmak zor (yabancı şirket Türkçe stopaj kesemez)
Kime uygun? Ara sıra freelance iş yapan, başka yerden sigortalı çalışan, küçük tutarlı proje alanlar.
3. Basit Usul (Sadece Bazı Meslekler)
Küçük esnaf ve sanatkârlar için özel bir kategori. Yazılımcı, danışman, mühendis giremez.
Kapsamı: Berber, kuaför, taksici, küçük market, terzi, lokantacı (küçük), kahveci, kapıcı, vb.
Avantajları:
- Defter tutma yok
- KDV beyannamesi yok
- Bağkur ödenir ama vergi minimal
Dezavantajları:
- Çok dar bir meslek listesi
- Yıllık alım-satım hadleri (sınır geçilirse gerçek usule geçirilir)
- Fatura kesilmez, sadece “perakende satış vesikası”
Maliyet Karşılaştırması (Aylık 30.000 TL Gelir Örneği)
| Kalem | Şahıs Şirketi | Stopajlı | Basit Usul (uygunsa) |
|---|---|---|---|
| Gelir Vergisi (yıllık ortalama) | ~%20-27 dilim | %20 stopaj sabit | Düşük (matrah hesabıyla) |
| SGK / Bağkur | 5.000 TL/ay zorunlu | Yok (başka iş varsa) | 5.000 TL/ay |
| Mali müşavir | 2.500 TL/ay | Yok | İhtiyaca göre |
| KDV iade hakkı | Var | Yok | Yok |
| Profesyonel imaj | Yüksek | Orta | Düşük (perakende algısı) |
| Net cep tahmini | ~21.000 TL | ~24.000 TL | Değişken |
Pratik Karar Akışı
Şahıs Şirketi Kurma Adımları
- Vergi dairesine başvuru — “Şahıs İşletmesi Tescil Dilekçesi” + kimlik + ikametgâh
- Adres tespit tutanağı (gerekirse — kira sözleşmesi veya ev sahibi muvafakatnamesi)
- Defter onaylama (notere kapanış-açılış)
- e-arşiv fatura başvurusu (vergi dairesi veya GİB sistemi)
- Bağkur kayıt (otomatik olur ama teyit edin)
- Mali müşavir sözleşmesi (defter ve beyanname için)
Süre: 1-3 iş günü, başlangıç maliyeti ~5.000 TL (müşavir + noter).
Yurtdışı Kazanç (Upwork, Fiverr, Doğrudan Yabancı Müşteri)
Yurtdışından dolar/euro alıyorsanız:
- Şahıs şirketi açmanız neredeyse zorunlu (yabancı müşteri size stopaj kesmez)
- Hizmet ihracı olarak değerlendirilir → KDV sıfırdır
- Tutarlar TCMB döviz alış kuruyla TL’ye çevrilip beyan edilir
- Banka hesabınıza dövizi al, faturayla eşleştir
- KDV iadesi alabilirsiniz (girdileriniz için ödediğiniz KDV’leri geri çekersiniz)
Bu özellikle yazılımcı ve danışmanlar için uzun vadeli avantajlı modeldir.
Sıkça Yapılan Hatalar
- ❌ “Az gelir, vergi vermem” — banka hesap hareketleri GİB’le entegre, riskli.
- ❌ Bağkur primini ödememek — emeklilik haklarınız donar, gecikme faizi işler.
- ❌ Mali müşavir tutmamak (şahıs şirketinde) — defter/beyanname hatası ağır cezalı.
- ❌ Yurtdışı geliri “gizli” tutmak — bankalarda karşı taraf tespiti yapılır, döviz transferleri açıkça görünür.
Sonuç
Freelance vergisi karmaşık görünür ama 3 yöntem net ayrılır. Karar verirken aylık gelirinizi, müşteri yapınızı (kurumsal mı, bireysel mi, yurtdışı mı) ve diğer iş/sigorta durumunuzu birlikte değerlendirin. Şüphede kalırsanız mali müşavir + GİB ücretsiz danışma hattı en iyi referanslar.
