Asgari ücret Türkiye’de milyonlarca çalışanın maaşının doğrudan, milyonlarca diğer maaşın da dolaylı olarak belirleyicisi. 2026 itibarıyla net rakam, brüt tutar ve işveren maliyeti — bu rehberde net.
Asgari Ücret Nasıl Belirlenir?
Asgari Ücret Tespit Komisyonu (5 işçi + 5 işveren + 5 hükümet temsilcisi = 15 kişi) Aralık ayında toplanır ve kararı verir. Karar Resmî Gazete’de yayımlanır, 1 Ocak’tan itibaren geçerli olur.
Belirleyici faktörler:
- Yıllık enflasyon oranı
- TÜFE ve ÜFE artışları
- Ekonomik büyüme öngörüsü
- Sosyal taraflar talepleri
- Üretkenlik artışı
2026 Asgari Ücret Tutarları (Yaklaşık)
Yıl başında belirlenen tutarlar:
| Kalem | Tutar (yaklaşık) |
|---|---|
| Brüt asgari ücret | ~30.000-34.000 TL |
| SGK işçi payı (%14) | ~4.200-4.760 TL |
| İşsizlik işçi payı (%1) | ~300-340 TL |
| Gelir vergisi | 0 TL (istisna) |
| Damga vergisi | 0 TL (istisna) |
| NET asgari ücret | ~25.500-29.000 TL |
Net = Brüt - SGK işçi - İşsizlik işçi
Vergi İstisnası: En Önemli Detay
2022’den beri asgari ücret gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen istisnadır. Bu hem asgari ücretli için hem de asgari ücret üstü maaşlılar için geçerlidir.
Asgari ücret üstü maaş alanlar için: Yıllık maaşınızın asgari ücret tutarı kadar kısmı vergiden düşülür, kalan kısım dilimlere göre vergilendirilir.
Örnek: 80.000 TL brüt aylık maaş, brüt asgari ücret 30.000 TL ise:
- Vergi matrahı: 80.000 - 30.000 = 50.000 TL
- Bu 50.000 TL üzerinden gelir vergisi hesaplanır.
İşverenin Toplam Maliyeti
Bir asgari ücretli çalışan, işverene tam olarak ne kadar mal oluyor?
| Kalem | Yüzde | Tutar (brüt 30.000 TL örneği) |
|---|---|---|
| Brüt maaş | — | 30.000 TL |
| SGK işveren payı | %17.75 (5510 sayılı Kanun) | 5.325 TL |
| İşsizlik işveren payı | %2 | 600 TL |
| İş kazası ve meslek hastalıkları | %2-7 (sektör değişken) | ~750-2.000 TL |
| TOPLAM İŞVEREN MALİYETİ | — | ~36.700-38.000 TL |
İşverene mal olan tutar, çalışana net ödenen tutarın yaklaşık 1.5 katı.
Asgari Ücret ve SGK Primi Tabanı
Asgari ücret aynı zamanda SGK primi tabanıdır. Yani:
- İsteğe bağlı sigorta primlerinin minimum matrahı asgari ücret
- Bağkur (4B) minimum primi asgari ücret üzerinden
- Borçlanma tutarları asgari ücret üzerinden hesaplanır
Yıl içinde asgari ücret arttığında ilgili primler de orantılı artar.
Çalışma Süresi ve Asgari Ücret
Yasal çalışma süresi: Haftada 45 saat. Bu sürenin altında çalışırsa asgari ücret de oransal olur.
Örnek:
- Tam zamanlı (45 saat/hafta): tam asgari ücret
- Yarım zamanlı (22.5 saat/hafta): asgari ücretin yarısı
- Saat ücreti çalışan: brüt asgari ücret / (45 × 4.33) ≈ saat başı brüt
Fazla Mesai ve Asgari Ücret
Fazla mesai ücreti asgari ücret üstü:
- Hafta içi fazla mesai: saat ücretinin %50 fazlası
- Hafta sonu/tatil: saat ücretinin %100 fazlası (iki katı)
Fazla mesai ödemeleri gelir vergisi istisnasına dahil değildir — vergilendirilir.
Asgari Ücret Üstündeki Çalışan İçin Etkiler
Asgari Ücretle Çalışıyorsanız Haklarınız
- Kıdem tazminatı (1 yıl tamamlanırsa, brüt 30 günlük × yıl)
- İhbar tazminatı (işveren bildirimsiz feshederse)
- Yıllık izin (14 gün, kıdeme göre artar)
- Bayram ve hafta tatili ücreti
- Doğum izni (16 hafta, primi devlet öder)
- Genel sağlık sigortası (kendiniz + eş + çocuklar)
- Emekliliği hak etme (4A statüsü ile)
Bunlar asgari ücretten daha yüksek maaşlı çalışanların haklarıyla aynıdır.
Sıkça Yapılan Hatalar
- ❌ “Net maaşım az çıktı” — işveren brüt yerine net üzerinden anlaşma yaptıysa diğer tarafa zarar
- ❌ Asgari ücretin “elimde tutulan” tutar olduğunu sanmak — net ile brüt karıştırılır
- ❌ Asgari ücretle çalışan bekleyenler için ev kira/kira yardımı talep etmemek — bazı devlet destekleri sınırlıdır
- ❌ İşverenin “elden ödeme” teklifine kanmak — banka dekontu yoksa hak kaybı
Sonuç
Asgari ücret 2026’da: brüt ~30-34 bin TL, net ~25.5-29 bin TL bandında. Gelir vergisi sıfır, sadece SGK ve işsizlik kesintisi var. İşveren tarafına yaklaşık 1.5 kat maliyetli. Yıl boyunca sabit kalır (genelde). Asgari ücretle çalışıyorsanız tüm yasal haklarınız tam — kıdem, izin, sağlık, emeklilik.
